جایزه نوبل در حقیقت غرامتی است که آلفرد برنارد نوبل برای سوء استفاده جنگ جویان از اکتشافات او به بشریت پرداخت کرده است. آلفرد نوبل شیمی دان، مهندس و اسلحه ساز مبتکر سوئدی در وصیت نامه خود سرمایه عظیم خود را برای پژوهندگان دانش و ارتقا زندگی انسان ها اختصاص داد.

بیش از دو دهه، تئوری بازارهای با اطلاعات نامتقارن، موضوعی مهم و بحث برانگیز در تحقیقات اقتصادی، بوده است. امروزه، مدلهای با اطلاعات ناقص، ابزاری ضروری در جعبه ابزار پژوهشگران اقتصادی به شمار می رود و کاربردهای فراوانی، از بازارهای سنتی کشاورزی کشورهای در حال توسعه گرفته تا بازارهای مدرن مالی اقتصادهای توسعه یافته، دارند . پایه های این تئوری در دهه 1970 توسط سه محقق بزرگ اقتصادی شامل جرج آکرلوف، مایکل اسپنس و جوزف استیگلیتز بنا نهاده شد. افراد نامبرده موفق شدند جایزه نوبل اقتصادی 2001 را به خاطر پژوهشهای انجام داده در "تجزیه و تحلیل بازارهای با اطلاعات نامتقارن" دریافت نمایند.

در سال 2024م، دارون عجم اوغلو، سیمون جانسون و جیمز رابینسون به دلیل پژوهش های خود دربارة نقش نهادها در توسعة اقتصادی، برندة جایزة نوبل اقتصاد شدند. در این پژوهش ها نشان داده شده است که نهادهای فراگیر، که به مشارکت همة اقشار جامعه در اقتصاد و سیاست کمک می کنند، پایه ای ضروری برای توسعه هستند. در مقابل، نهادهای انحصاری که در خدمت منافع گروه های خاص عمل می کنند، مانع توسعة اقتصادی و اجتماعی می شوند. شرایط کنونی ایران نیز، با نهادهای ناکارآمد و انحصاری که منافع اقلیت را حفظ می کند، موجب شده است در فرایند توسعة کشور اختلال ایجاد شود. برگرفته از مطالعات متعدد برندگان نوبل، می توان گفت اصلاحات نهادی برای ایجاد شفافیت، حذف رانت و افزایش مشارکت عمومی، کلید قرارگرفتن در مسیر توسعه است. در ایران، مشکلاتی مانند سیاستگذاری هایی که به جای منافع اکثر مردم، به منافع گروه های خاص اولویت داده می شود، مشارکت سیاسی محدود و نبود نظام حزبی پاسخگو، از موانع اصلی توسعه محسوب می شود. این اقتصاددانان بر ضرورت اصلاح نهادهای سیاسی و اقتصادی تأکید دارند تا از طریق حکمرانی فراگیر و مشارکتی، اقتصاد کشور در مسیر توسعه قرار گیرد.

دانیل کانمن به خاطر بکارگیری بینشهای روانشناسی در علم اقتصاد بخصوص در ارتباط با قضاوت و تصمیم گیری انسانی تحت شرایط عدم اطمینان، استحقاق دریافت جایزه نوبل را کسب کرده است. کانمن، نشان می دهد که چگونه قضاوت انسانی ممکن است راههای میانبری را فراهم کند تا انسان ها به طور سیستماتیک از اصول اساسی احتمالات انحراف داشته باشند. تا قبل از انتشار نظریه کانمن، اقتصاددانان معتقد بودند که نیروی انسانی، تحت تاثیر انگیزه های منفعت شخصی، تصمیمات را به طور عقلایی اتخاذ می کند. او این مدل پذیرفته شده را به چالش کشید و نشان داد که رفتار مردم توسط انگیزه های روانشناسی بیشتر تعیین می شود و این انگیزه ها عوامل اقتصادی مهمی را شکل می دهند.

با رجوع به تاریخ و جریان مباحثات درباره رابطه فُرم و عملکرد در ساختارهای زیستی، می توان اشاره کرد که در نیمه 1850، «داروین»، موقعیت را مغتنم شمرد و با استفاده از نظریه «فون هامبولت»، ادعا نمود که «طبیعت»، فُرم هایی را انتخاب نموده است که بهترین تطابق و مناسبت را با محیط استقرار خود ایجاد نموده اند که ریشه شکلگیری معماری بیوفیلی، بیومیمکری و بیومورفیک بوده است. در دوران بعد از انقلاب اسلامی معماران متعددی با بهره گیری از مضامین مختلف به طراحی معمارانه مبتکرانه ای پرداختند که مشحون از زمینه های ابداع و خلاقیت در معماری بوده است. در این میان بهره گیری از مضامین سنتی معماری ایران همزمان با اشاره به ابداع در معماری بعد از انقلاب اسلامی، گونه ای جدید از بکارگیری مضامین سنتی را در معماری روز نشان دادند. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و روش دلفی است. همچنین از روش استدلال منطقی نیز برای انطباق و تحلیل مولفه های عملکردی و فرمی بناهای فاخر با شاخصه های معماری بیومورفیک و بیومیمیکری استفاده شده است. همچنین از «روش دلفی مبتنی بر تحلیل عاملی» نسبت به پرسش از 150 نفر از اساتید دانشگاهی درباره سنخیت شناسی هر بنا طی یک قالب و جدول مشخص با ویژگی های معماری بیومورفیک و بیومیمیکری استفاده شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که بیشینه آثار فاخر بعد از انقلاب دارای سنخیت معناداری با ویژگی های معماری بیومیمکری نبوده و تنها درصد اندگی ویژگی های بیومورفیک داشته اند. در عین حال در بسیاری آثار شاخص های معماری بیوفیلی دیده شده و هیچ یک از آن ها معماری زومورفیک محسوب نمی شوند.